Blokkadelijst Russische staatsmedia: dit doen wij nu

randal · 19 januari 2026 om 12:25

We willen jullie transparant bijpraten en tegelijk duidelijk zijn over wat we nu gaan doen.

De EU verplicht providers om domeinen van gesanctioneerde Russische mediakanalen te blokkeren. Freedom is tegen censuur en staat voor internetvrijheid. We voerden samen met de FOIC verzet via de rechter. We verloren die rechtszaak. Daarmee staat vast dat we moeten blokkeren, hoe onwenselijk we dat ook vinden.

Nu start een nieuw hoofdstuk: we moeten blokkeren, maar de EU en Nederland geven ons geen officiële lijst. Dat creëert rechtsonzekerheid. Daar schreven wij het volgende nieuwsbericht over:

Wat schuurt er?

In Nederland levert geen enkele autoriteit een officiële lijst met te blokkeren domeinen aan. Tegelijk verwacht het OM dat we “de juiste” domeinen blokkeren. En de ACM ziet toe op netneutraliteit. Dat zet ons klem:

Te weinig blokkeren geeft risico richting het OM.
Te veel blokkeren raakt internetvrijheid en mogelijk netneutraliteit.
Zonder officiële lijst moeten providers zelf invulling geven aan de sanctie.

Dat hoort niet bij een provider. Het interpreteren van een sanctie en het geven van een duidelijk bevel hoort bij de overheid.

Waarom we toch de NLconnect-lijst gebruiken

We kiezen niet “zomaar” een lijst. In Nederland bestaat geen officiële sanctielijst voor providers. We moeten dus een werkbare, navolgbare bron gebruiken die in de sector breed wordt gevolgd.

NLconnect publiceerde een referentielijst, opgebouwd uit bronlijsten van toezichthouders in andere EU landen. Dat is op dit moment de meest gebruikte praktische standaard in Nederland. We hebben ook contact gezocht met de EU sanctie helpdesk en de Nederlandse sanctie helpdesk. Daaruit kwam geen officiële domeinenlijst, maar wél de richting: werk met wat er is, en in de praktijk komt dat uit bij de NLconnect-lijst.

Wat we nu doen

We voeren de blokkade uit op basis van de NLconnect-lijst, met één duidelijke correctie: we nemen de Litouwse bronlijst niet over.

De Litouwse bronlijst bevat domeinen die aantoonbaar breder zijn dan “Russische staatsmedia”. Voorbeelden:

Odysee, een platform vergelijkbaar met YouTube
Sharechat, een groot sociaal platform uit India

NLconnect gaf bij een melding over Odysee aan dat Litouwen (LRTK) dit domein mogelijk op de lijst heeft gezet omdat je via Odysee toegang kunt krijgen tot content van Russische staatskanalen.

Maar precies daar zit het probleem: als je als land zulke brede platforms op de lijst zet, dan raken sancties ook diensten die niet zelf “Russische staatsmedia” zijn. Dat gaat te ver. En het corrigeren van zulke gevallen blijkt in de praktijk extreem stroperig. Verwijderen kan meestal alleen via de buitenlandse toezichthouder die het domein ooit op de bronlijst zette.

We willen geen domeinen blokkeren die evident buiten de sanctie vallen. Dus: Litouwen schrappen we.

Link naar de lijst

Help ons fouten vinden

We blijven de lijst actief controleren op foutpositieven. Jullie kunnen daar uitstekend bij helpen.

Post in dit topic graag:

het domein
waarom het volgens jullie niet onder “Russische staatsmedia” kan vallen
een korte bron of uitleg (1 of 2 zinnen is genoeg)

We zoeken vooral duidelijke voorbeelden: grote algemene platforms, buitenlandse sociale media, of diensten waar de link met Russische staatsmedia niet klopt. Deze verzamelen we en maken ze kenbaar bij de juiste autoriteiten.

Meld foutpositieven ook bij NLconnect

Meld mogelijke foutpositieven ook direct bij NLconnect . NLconnect zegt hierover (vertaald):

Als iemand een mogelijk foutpositief ziet, dus een domein dat volgens diegene niet op de lijst hoort, dan kan dat gemeld worden via info[AT]nlconnect.org. NLconnect beoordeelt die meldingen en legt ze waar nodig voor aan de toezichthouder die het domein op de bronlijst zette.

Handhaving: dit is ons risico, dit is wat we doen

We voeren nu blokkades uit volgens bovenstaande aanpak. We weten alleen niet hoe het OM dit precies handhaaft als zij vinden dat we méér moeten blokkeren. Krijgen we eerst een waarschuwing en een hersteltermijn, of volgt er direct een boete of andere maatregel? Dat is voor ons op dit moment niet helder.

We leggen dit daarom formeel voor aan het OM. We vragen om schriftelijke duidelijkheid, plus een officiële Nederlandse lijst en een correctieproces voor fouten. We vinden dat de overheid deze verantwoordelijkheid moet nemen.

Als jullie nog voorbeelden vinden van foutpositieven, deel ze hier én meld ze bij NLconnect. Daarmee vergroten we de druk om dit beter te regelen.

Erik · 19 januari 2026 om 12:46

Knoeiers bij nlconnect.
In de header staat.

<!DOCTYPE html>
<html lang="nl">

Ga er dan niet iets in het Engels onder zetten.
Dat het niet in het Nederlands is, vind ik sowieso fout.

Larry · 19 januari 2026 om 13:18

Hebben jullie al een lijst met naam en toenaam toegeworpen gekregen ?
Of is het vooral, wat ik sws niet tot taak zie van Freedom, om via een eigen ingevulde veronderstelling; actie te kunnen voeren ?
Anders gesaegd, je kunt ook eigen beren op de weg verplaatsen om je dan tegen te kunnen verzetten.
Laat de afweging, deelname en actie vooral over aan organisaties zoals een BoF.
Hiermee worden gebruikers van Freedom ook niet vanwege hun provider; in een wmb ongewenste politieke, spagaat getrokken.

Verder heel simpel, als je al wat wilt doen; implementeer as-is de NLConnect* lijst op/in je eigen DNS en dan klaar. Gebruikers die dat onacceptabel vinden kan je verwijzen naar een DNS die niet beheerd wordt door Freedom. Bijvoorbeeld van buiten de EU.
*NLConnect lijst bestrijkt voor het overgrote deel; wat de intentie is van de EU sanctiemaatregelen: Russische staats(media)bedrijven moeten geen kantoor/kwartier/bedrijfvoering hebben op en via EU beheerde resources of verbanden. Dit geldt dus ook voor diensten als eigen verwijzingen.

Ondertussen

Wentelt het Kremlin zich in de luxe dat zij met zg selectieve Vrijheidsstrijders als Freedom; wederom een partner hebben gevonden waar zij zelf niet voor hoeven te strijden: maak herrie, verdeel en heers.

Larry · 19 januari 2026 om 16:27

Niet heel moeilijk, die eigen verantwoordelijkheid te nemen met het verschil dat daarin je iets in een opzet al of niet :

Wilt weten
Kunt weten
Moet weten
En ja regelgeving is dan heel vaak, heel erg vaag met dat je iets “Behoort” te weten. Zo niet, krijg je een waarschuwing of onverhoopte boete die je dan kunt aanvechten. Freedom als provider maakt zich nu druk om wat alsdan eventueel zou kunnen gebeuren.
En ja als vaker gezegd, doe je best in de intentie “van” en laat de rest aan de waan van een dag.

De focus - hier op DNS, omdat het kan - is sws onzin want sanctieregelgeving is veel breder gericht dat staatsbedrijven van Rusland, hier geen (ver/dienende) operaties mag (laten) uitvoeren middels daartoe hier ingerichte EU voorzieningen.

Verder Ja, voordat je andermans track wilt veroordelen omdat het kan; eerst maar de eigen rijstrook goed inregelen met de voorzieningen die de eigen vrijheden technisch naar keuze mogelijk maakt en ook beschermd.

jschwart · 20 januari 2026 om 12:33

Misschien een idee alle domeinen langs de Oekraïense lijst te leggen: https://uablocklist.com/

Verschillende domeinen die Litouwen blokkeert staan daar ook niet op. Wellicht zijn er meer domeinen die op de Oekraïense lijst ontbreken en onderzoek nodig hebben. Daarnaast is er ook een expliciete lijst van domeinen die in het verleden geblokkeerd werden waarbij die blokkade inmiddels is opgeheven.

Erik · 20 januari 2026 om 13:06

Zijn ze zich al aan het voorbereiden op een lijst, om Amerikaanse sites te blokkeren?
Dat is best handig als het straks mis gaat.
#handelsbazooka

Wim1064 · 20 januari 2026 om 13:20

Wat is het nou met dat “gesanctioneerde…”
De betekenis kan 2 kanten op, afhankelijk of het voor Nederland of België geschreven is.
Voor NL betekend het dus “Goedgekeurd”, voor België “Afgekeurd”.

“Gesanctioneerd” betekent in de kern bekrachtigen, goedkeuren of wettigen, maar kan in Vlaanderen ook (be)straffen betekenen, een dubbele betekenis die ook in het Frans voorkomt en ontstaat uit het idee dat een sanctie een naleving kan waarborgen. Een sanctionerende boete garandeert bijvoorbeeld dat een voorschrift wordt nageleefd.

Belangrijkste betekenissen volgens Van Dale:

Standaard Nederlands: Bekrachtigen, goedkeuren, wettigen, bekrachtigen.
Vlaams: (Be)straffen, een sanctie opleggen.

Hoe het werkt:

Goedkeuring: Een besluit wordt gesanctioneerd door een hogere autoriteit, wat betekent dat het wordt goedgekeurd en van kracht wordt.
Bestraffing (Vlaams): Een overtreding wordt gesanctioneerd door een boete op te leggen; de straf garandeert de naleving van de regel.

Dus, afhankelijk van de context en de regio (Nederland of Vlaanderen), kan het woord een positieve (bekrachtigen) of een straffende (bestraffen) lading hebben.

Larry · 20 januari 2026 om 15:29

Het woord sanctie (waar je over kunt delibreren) is in het kader van de maatregelen die sedert 2014 aan Rusland worden opgelegd vanwege annexatie van de Krim en het gebrek aan uitvoering van de akkoorden van Minsk (w.o dus de illegale inval van Oekraïne).
//–//
De maatregelen hier hebben tot doel om Rusland als staat onder druk te zetten en te verhinderen zijn illegale aanvalsoorlog te voeren. Daaronder inbegrepen, het bemoeilijken dat Russisch gelieerde staatsbedrijven hun bedrijfsvoering middels EU faciliteiten hebben.

Onderdeel van de verschillende pakketten is dat die bedrijven (en personen) dus ook geen gebruik “mogen” maken van in EU gelegen voorzieningen zoals o.a. datadiensten en daarmee DNS verwijzingen.
NB: Een stap verder zou de blokkade zijn; van -en naar IP adressen van Russische staatsbedrijven zoals sommige Baltische landen zich graag wensen.

Bij een vermoeden of onduidelijkheid; kan een bedrijf een opgenomen verwijzing op specifieke merites onderzoeken om die qua dienst daarna te blokkeren of in de overweging daarvan, te blijven faciliteren.

Providers “hebben” verkozen dit in elkaars navolging te doen via aangedragen lijst van DNS registraties (die immers een soort van herleidbare eigenaar of beheerder hebben).

Freedom verkiest hier pragmatisch om het doorgeefluik van NLConnect te gaan volgen. Het probleem hierbij is dat de samenstellers van die lijst, zelf kunnen besluiten wie daar wel -en niet op zijn gezet.
Zoals @randal al aangaf, paste o.a. Litouwen een “eigen” interpretatie toe (w.s. op grond van inhoudelijke content of een beleving).
De EU wil met haar sanctiemaatregelen, de bedrijfsvoering van Russische staatsmedia raken en - in afwijking van bv Litouwen* - die niet op inhoud censureren.

Andere invullers van de “blokkade” lijst, ‘kijken’ meer naar het formele eigenaarschap, de bedrijfsvoering en/of aansturing van een mediakanaal.

Hierbij genoemd dat de zienswijze en impact m.b.t. gefaciliteerde inhoudelijke toegang tot “informatie” in het nabij Ruslands invloedssfeer gelegen Litouwen, van een ander beleving zal zijn dan in b.v. het veilige(r) gelegen Nederland.

Larry · 20 januari 2026 om 16:18

Lijkt mij niet.

De intentie van die UA-lijst (toegang blokkeren op grond van inhoud of onwelgevallige bedoeling) is een wat andere dan EU maatregelen voor ogen hebben. De EU wil Russische staat gelieerde bedrijven en aangemerkte individuen treffen.

jschwart · 20 januari 2026 om 16:32

Ik begrijp niet goed waarom dat niet kan helpen. De UA-lijst bevat ook gesanctioneerde entiteiten en er zit een overlap in het doel.

Ik denk bij sites die wél in de NLConnect/Freedom/EU lijst zitten, maar niet in de UA-lijst er een grotere kans bestaat op overblocking. Door alle namen langs de UA-lijst te leggen kunnen zulke sites sneller geïdentificeerd kunnen worden van de lijst afgehaald worden.

Larry · 20 januari 2026 om 18:10

De lijst van UA lijkt mij te worden getypeerd door/vanwege een onwelgevallige inhoud en die van EU is meer vastgesteld op grond van bedrijfsvoering cq ongewenste relaties (die zich richten op propaganda en ondermijning).

Beiden “stellen” een doel om Rusland als entiteit dwars te zitten.
Het grijze cq overlappende gebied is de nuance met hoe en vooral wie dat op grond van welke autoriteit (aan)stuurt.

De EU is daarin wat vaag, laat staan de lijst van UA die - net als bij Litouwen - lijkt te worden ingegeven vanuit haar lokale zienswijze.

Die UA lijst meenemen in deze of andere Freedom afwegingen dan generiek reeds toepasselijk, lijkt mij voor gebruikers sws weinig toevoegen.
Mogelijk is die UA lijst wel nuttig(er) voor een NLConnect om zo in af te wegen. Het risico is echter, de willekeur daarin die qua regelgeving (EU) niet is/wordt gevraagd.

jschwart · 20 januari 2026 om 18:46

Generiek meenemen lijkt me niet aan de orde. Het verzoek van @randal is om mee te helpen om fouten in de bestaande lijst op te sporen. Ik denk dat de UA-lijst daarbij kan helpen zoals ik beschreef, ook omdat die zorgvuldiger lijkt dan de Litouwse. Verschillende sites die in Litouwen nu blijkbaar niet meer werken, werken in Oekraïne wel gewoon. Enigszins de dynamiek kennende, vermoed ik dat op dit moment de Baltische staten relatief stevig bezig zijn met het onderbreken van Russische en wellicht Russischtalige informatiestromen uit angst voor beïnvloeding, terwijl men in Oekraïne die noodzaak niet echt voelt omdat daar de actualiteit al speelt.

Op de UA-lijst staan ook allemaal goksites e.d. en wat “piracy” genoemd wordt (lijkt om sites te gaan waar je met name films kunt streamen). Dat is allemaal irrelevant in deze context.

Larry · 20 januari 2026 om 22:04

Ik pleit juist dat Freedom integraal de lijst van NLconnect volgt en zij daarin zelf in haar functie als provider, geen eigen afweging doet.

De hulpvraag om NLconnect te helpen met false-positives, waar o.a. Freedom net als KPN en Ziggo in participeren, is verder natuurlijk te huldigen. De kans dat Freedom “iets” verweten kan worden, anders dan dat zij de NLconnect lijst integraal opvolgt, lijkt mij uitgesloten.
//–//
De discussie wat op de NLconnect lijst staat, is wmb aan de deelnemers die het samenstellen. Zoals men ook zei “werk met wat er is, en in de praktijk komt dat uit bij de NLconnect-lijst.”

En ja, die lijst is (ook) arbitrair en voorkomt wel dat individuele bedrijven als een Freedom (met hun gebruikers) in een inhoudelijke discussie terechtkomen. Inzake al of niet UA lijst hanteren bij NLconnect, noem ik dat UA (nog) geen lid is van de EU en verder haar eigen beleid volgt.

In hoeverre de inbreng van bv een Litouwen (EU lid) - op de lijst - voldoende betrouwbaar wordt geacht, lijkt mij aan NLconnect om te beoordelen. Dus niet aan individueel Freedom om daarin bij implementatie vanaf te willen wijken.

Wat inhoudelijk beoordelen ronduit lastig maakt zijn de taal, nuances in perceptie en sites zich (geografisch) anders kunnen voordoen dan dat zij tot hun feitelijk doel hebben.
Een RT maar ook het rechts georiënteerde Odysee (van LBRY) heeft, in hun strak geregisseerde verschijningen, voor menigeen een aantrekkelijke uitstraling. Terwijl de schimmige organisatie(s) daarachter veelal een ander doel dan ‘vrijheden’ hebben om zo de eigen zienswijze (of verdienmodel) aangaande “controverses” te laten floreren. Vrijheden zonder die van anderen te hoeven respecteren, krijgen dan een wat andere (na)smaak.

Bij twijfel zou ik als Freedom zelf niet anders gaan inhalen. Ik weet verder niet of andere partijen van NLConnect, in welke mate, diezelfde afweging(en) maken.

randal · 21 januari 2026 om 08:28

@Larry Een belangrijke nuance: NLconnect is een brancheorganisatie en vertegenwoordigt providers, dus ook ons. Maar hun referentielijst blijft in de kern een advies. Die lijst komt zonder harde garanties dat hij tegelijk “genoeg” en “niet te veel” is.

Puur pragmatisch snappen we je punt: als we de lijst integraal volgen, verkleinen we waarschijnlijk ons eigen risico richting handhaving. Alleen, dat is niet het enige risico dat we meewegen. Als er aantoonbare foutpositieven in een bronlijst zitten, dan blokkeren we mogelijk domeinen die niet onder de sancties vallen. Dat vinden we principieel verkeerd en het botst met onze rol als toegangprovider.

Daarom doen we nu twee dingen tegelijk:

We volgen de NLconnect-lijst als praktische standaard, omdat Nederland geen officiële lijst levert.
We trekken een grens bij de Litouwse bronlijst, omdat die aantoonbaar domeinen bevat die overduidelijk niet onder “Russische staatsmedia” vallen.

We beseffen dat dit ons dwingt tot een eigen oordeel, en precies dát vinden we onwenselijk. Daarom leggen we dit ook voor aan het OM met een heel concreet verzoek om schriftelijke duidelijkheid, een officiële Nederlandse lijst en een werkbaar correctieproces.

Tot die tijd blijven we foutpositieven verzamelen. Dus blijf vooral voorbeelden delen en meld ze ook bij NLconnect via info[AT]nlconnect.org, zodat zij het kunnen oppakken richting de bron-toezichthouder.

Larry · 21 januari 2026 om 14:18

Helder en stel voor dat Freedom de keuze aan de gebruiker overlaat of zij bij de aansluiting, de DNS implementatie van NLconnect wil navolgen of die van daarin afwijkend Freedom.
//–//
tldr; (g)een keuze maken moet niet leiden tot die als enige bieden.

Ik pik dit verder als item uit omdat dit “ongewenst een positie innemen” vaker een drijvende rol in discussies lijkt te hebben en Freedom door geen keuze te laten, wel een keuze oplegt.

Ik snap dat een Freedom harentwege geen ongewenste positie in wil nemen met waar het gaat om “doorgifte” en toegang tot ongeacht welk type “data”.
Wat niet wegneemt dat zij daar gezien haar dienstverlenende functie, (helaas) wel een regulerende taakstelling heeft (opgelegd gekregen).
Dat een organisatie als Freedom of mijn part (proxy gedreven) Odysee geen positie in lijkt te willen nemen, is vatbaar voor meerdere uitleg. Van oprecht geen taak vindend in welke mores dan ook; tot en met het daarmee dus bewust mogelijk laten maken van ondermijnende gevolgen.

Vrijheid snijdt (helaas) aan twee kanten van het zachte vlees met waar stopt de vrijheid om onvrijheid te prediken ?
Die van alles moet immers kunnen en wmb zeker niet met alles daarin moet mogen. Freedom’s te huldigen principes staan op gespannen voet met tegengestelde krachten die een geheel andere zienswijze tot inzet heeft discutabele motieven na te streven.

Dit is ook gelijk het probleem waar ook een EU integraal mee lijkt te worstelen. Eén van de redenen dat de EU niet met een conclusieve lijst kan (of wil?) komen is omdat haar samenstelling bestaat uit daarin verschillend denkende leden.
Het doel van de vage EU “banlijst” is primair om de georganiseerde invloedsfeer van Rusland als staat (die onverbloemd onze “vrijheden” wil aantasten) inperkt. Of en in welke mate je dan daarin haar aangewezen proxies meeneemt, is dan het lastige.

De daaruit voortvloeiende maatregelen worden weer stelselmatig vanuit een andere oriëntatie bekritiseerd. De maatregelen ontnemen - in dat vals vlak denken - immers de vrijheid om onderdrukking (van anderen) mogelijk te maken.

Hoe dan verder vwb een Freedom als provider, herhaal ik dat je als dienstverlenende organisatie geen andere “mores” moet gaan prediken dan de vertegenwoordigende branche-organisatie zich heeft voorgesteld.

Hanteer als uitgangspunt de grootst gemene deler van welke (on)gewenste “keuze” dan ook zodat (je) gebruikers niet daarmee een afwijkende spagaat terechtkomen.
En als je als Freedom toch een onderscheidende politiek (ook als USP) wilt voeren, biedt hier dan naar keuze twee DNS systemen bij toegang:

Die het NLconnect advies volledig implementeert
De ander die de te respecteren visie van Freedom volgt.

E.e.a. kan relatief simpel worden geïmplementeerd op grond van de gecentraliseerde accountinstellingen en/of inlognaam van de connectie. Gebruikers die helemaal geen DNS van Freedom wensen te gebruiken, blijven sws zelf onverminderd vrij om een andere of eigen dienst te gebruiken.