Noodradio gekocht? Vergeet je telefoon maar: dit achterdeurtje werkt wél bij een black-out
(Eindhovens Dagblad, Dénis van Vliet, 17 Januari 2026)
Glasvezel is er niet alleen voor razendsnel Netflixen – het kan zelfs je leven redden wanneer alles, dus óók de stroom en het mobiele internet, platligt. Oekraïners weten dat uit ervaring. Maar in ons ‘noodboekje’ staat geen woord over glasvezel. Zien we een reddingsboei over het hoofd?
>
>
> Slecht nieuws voor wie onlangs een noodradio heeft gekocht met zo’n ingebouwde telefoonlader: aan je mobieltje heb je waarschijnlijk weinig wanneer de stroom langdurig uitvalt.
>
> „Bij een grote stroomuitval valt het reguliere telefonie- en dataverkeer meestal binnen twee tot vier uur uit”, zegt een woordvoerder van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, de paraplu waaronder crisisdiensten en gemeenten samenwerken. „Zolang kunnen accu’s in de zendmasten de masten van stroom voorzien. Bij overbelasting of sabotage kunnen masten sneller uitvallen.”
>
> De veiligheidsregio zou de masten graag van krachtiger accu’s voorzien, maar vanwege landelijke regels mag dat niet zomaar. Met een beetje geluk werkt de FM-radio bij een storing nog wel, die zenders staan vaak op centrale locaties met betere noodvoorzieningen. Maar zelf bellen of appen om hulp te vragen? Vergeet het maar. Zodra het mobiele netwerk uitvalt, is communicatie via je telefoon onmogelijk.
>
> Maar er is een achterdeurtje dat inmiddels bijna elk huishouden in de meterkast heeft hangen: de glasvezelaansluiting.
>
> ## Wat Nederland kan leren van Oekraïne
>
> In Oekraïne, dat al bijna vier jaar gebukt gaat onder Russische terreur, drukt de overheid burgers op het hart om glasvezel te nemen. Dankzij deze technologie kunnen mensen, zelfs zonder stroom, blijven communiceren. In sommige gevallen is dat zelfs levensreddend geweest. Zo konden bewoners van Boetsja, toen Russische troepen daar in 2022 binnentrokken, via glasvezel toch online op zoek naar een ‘veilige’ vluchtroute.
>
> Het geheim achter dit ‘stroomloze’ internet is dat het signaal in een glasvezelkabel uit licht bestaat en onderweg geen elektriciteit nodig heeft. Mobiele zendmasten in de wijk hebben vaak kleine accu’s die na een paar uur leeg zijn, maar het glasvezelsignaal komt uit grote centrales van de provider.
>
> Deze centrales zijn uitgerust met zware industriële generatoren en enorme brandstofvoorraden, waardoor ze het wekenlang zonder stroom kunnen volhouden. Zolang dat lichtsignaal jouw voordeur bereikt, hoef je alleen nog je eigen modem van stroom te voorzien – bijvoorbeeld met een powerbank – om online te blijven terwijl de rest van de stad op zwart gaat.
>
> Valt de stroom in de wijk uit, dan ligt bij oudere glasvezelverbindingen ook het internet direct plat
>
> En dus weer de vraag: waarom staat hier niets over in ons noodboekje dat eind vorig jaar bij iedereen op de mat plofte?
>
> Het probleem in Nederland is dat glasvezel op veel plaatsen nog op de ‘ouderwetse manier’ wordt gedistribueerd, met tussenkomst van apparaten in grijze straatkasten die het lichtsignaal elektronisch versterken of verdelen. Deze ‘verkeersregelaars’ in de straat hebben, net als gsm-masten, continu stroom nodig om hun werk te doen. Valt de stroom in de wijk uit, dan ligt bij deze oudere glasvezelverbindingen ook het internet direct plat.
>
> Bij ‘glasvezel 2.0’ zijn die versterkertjes niet meer nodig. In tegenstelling tot Oekraïne zijn Nederlandse internetaanbieders echter niet verplicht om deze ‘stroomloze’ variant aan te bieden. Daardoor is het lastig te zeggen wanneer heel Nederland is omgeschakeld en iedereen ook in geval van nood kan blijven internetten.
>
> Toch lopen we niet hopeloos achter. Grote spelers zoals KPN en Delta Fiber bieden de stroomloze standaard inmiddels aan; alle recente glasvezelaansluitingen in nieuwbouwwijken zijn van dit type. „Weerbaarheid staat centraal op onze agenda”, zegt een woordvoerder van Delta Fiber.
>
> En voor wie vreest dat de straat weer open moet: dat is niet nodig. De bestaande kabel is geschikt en de aanpassing gebeurt in de centrale. Na zo’n upgrade zijn die ‘verkeersleiders’ in de wijkkast overbodig en voor de gebruiker is het vooral een kwestie van het modem vervangen. Het kan dus zijn dat je nu al een lijntje met de buitenwereld hebt als de stroom uitvalt en het mobiele netwerk platligt, al is dat in Nederland dus nog geen zekerheidje.
>
> ## Mobiele masten langer in de lucht houden
>
> In ons land gaat het ministerie van Economische Zaken over de digitale infrastructuur. Een woordvoerder laat in een reactie weten de ontwikkelingen en de lessons learned in Oekraïne nauwlettend te volgen. Inmiddels bestaat direct contact met de relevante vakdepartementen in Oekraïne om hun ervaringen met netwerkweerbaarheid te vertalen naar Nederlands beleid.
>
> Naast verduurzaming van het vaste netwerk wordt gewerkt aan het langer in de lucht houden van mobiele masten. „Aangezien we tegenwoordig rekening moeten houden met scenario’s waarin stroomonderbrekingen langer kunnen duren, voeren we breed overleg met aanbieders om de dienstverlening robuuster te maken”, aldus de woordvoerder.
Aldus Dénis van Vliet die een verhaal schreef wat in een aantal Algemeen-Dagblad kranten (zoals Eindhovens Dagblad) staat.
Wat een enorme onzin! Op deze manier hebben we de Russen helemaal niet nodig..
Ik heb PON, en inmiddels alweer een hele poos geleden is er met een grote knal sluiting geweest in het stroomnet verder in de wijk. Ikzelf had nog stroom, maar een paar straten verderop staat een glasfiber-verdeelhuisje, je kent ze wel.
En daar was de stroom wel weg. Toen ik naar de plek van de kortsluiting liep, hoorde ik het piepen van de UPS-en van de apparatuur in het verdeelhuisje. Ruim een uur later waren daar ook de UPS accu’s leeg en daarmee hield het piepen ook op. Maar daarmee viel ook de glasvezelaansluiting uit, zo liet mijn ONT me weten.
Het is dus complete kul wat zo’n journalist schrijft en je zou hopen dat ze meer inzicht zouden hebben.
Vroeger, in de tijd van analoge telefonie en modems, ging telefonie via grote telefooncentrales, grote gebouwen die een stad, of een gedeelte van een stad, deden. De rest van het netwerk waren alleen paar passieve verdelers om de koperaansluiting thuis aangesloten te krijgen.
Daar hebben allerlei ADSL-operators een hoop gedoe mee gehad want als er een ADSL aansluiting moest komen, dan moest de telefoonaansluiting via de DSLAM van de ADSL-provider en “toevallig” was het zo dat KPN op een aantal locaties geen ruimte had voor de ADSL-DSLAM apparaten van de concurrentie.
Hoe dan ook, zo’n groot telefooncentrale-gebouw had altijd een kelder, en die kelder was een gigantische accu. Als de stroom uitviel, kon de centrale het dagen uitzingen op de accu in de kelder. Dat was inderdaad zo gemaakt vanwege militaire overwegingen. Ik denk dat het niet meer gedaan wordt, maar oude “telco-apparatuur” werkte om die reden niet op 230V, maar op 48 volt gelijkstroom, plus aan massa (vanwege corrosie). Een telefooncentrale had gigantische bus bars die de energievoorziening deed in de centrale.
Volgens mij bestaan de centrales helemaal niet meer, in ieder geval is het netwerk veel fijnmaziger en bij vibers loopt dat dus via zo’n wijk-verdeler. En empyrisch weten we nu dat als de bom valt we haast moeten maken om dit te bloggen, omdat het Internet via glas binnen een uur uit zal vallen, als 't nog werkt na de explosie.
En ik begrijp niet dat journalisten dit soort onzin schrijven.
Geert Jan
, maar het werd volledig door het netwerk gevoed (tenzij je DECT gebruikt), en doet het dus ook als de rest van de stroom uitvalt.